. :':.. VĂN HÓA DÒNG TỘC NGUYỄN BẶC

 

Hội đồng Dòng tộc Nguyễn Bặc Toàn quốc là tổ chức đại diện cho con cháu dòng tộc Nguyễn Bặc trên cả nước, có trụ sở tại Nhà thờ Tổ "Khởi Nguyên Đường" ở xã Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình, nơi thờ tự Thái Tể Triều Đinh - Định Quốc Công Nguyễn Bặc. 

Hội đồng chịu trách nhiệm tổ chức các lễ giỗ (14-15/10 âm lịch) và các hoạt động văn hóa, tâm linh, bảo tồn di tích, kết nối dòng tộc trên khắp mọi miền, đặc biệt là các đại diện ở miền Nam như ông Nguyễn Hữu Thọ từ Bà Rịa Vũng Tàu. 

Mục đích và Hoạt động chính

* Quản lý Di tích: Chịu trách nhiệm trông coi và bảo vệ Khu nhà thờ và Mộ Nguyễn Bặc, một di tích lịch sử quan trọng.

* Tổ chức Lễ hội: Hàng năm tổ chức lễ giỗ Đức Thái Thủy Tổ Nguyễn Bặc vào ngày 14-15/10 Âm lịch,.

* Kết nối Dòng tộc: Thúc đẩy sự đoàn kết và kết nối các chi nhánh trong dòng họ trên cả nước.

* Phát triển Dòng họ: Xây dựng kế hoạch phát triển, huy động nguồn lực và mở rộng các hoạt động thờ cúng. 

* Địa chỉ: Nhà Thờ Tổ “Khởi Nguyên Đường”, Thôn Vĩnh Ninh – Xã Gia Phương – Huyện Gia Viễn – Tỉnh Ninh Bình, Việt Nam. 

Vai trò trong Dòng tộc 

Ngài Nguyễn Bặc được suy tôn là Thái Thủy Tổ của Dòng Tộc Nguyễn Đại Tông, tổ tiên của dòng họ Nguyễn chính thống tại Việt Nam, gắn liền với lịch sử triều Đinh. 

Hoạt động gần đây:

* Vào tháng 2/2024, Hội đồng đã tổ chức cuộc họp tổng kết 12 năm và bàn kế hoạch tương lai, có sự tham gia của đại diện dòng tộc ở miền Nam.

* Đã có các ý kiến thảo luận về việc quy hoạch khu lăng mộ, mở rộng di tích và xây dựng các nhà thờ vọng tại các vùng miền.

STAI

Đảng và Nhà nước hơn chục năm gần đây rất quan tâm văn hóa Gia phả (dòng họ, tộc" nói riêng, và chú trọng đặc biệt tới Lịch sử nói chung. Hưởng ứng việc bảo vệ gìn giữ văn hóa dòng họ, tộc thì rất nhiều các họ, tộc điển hình như Đinh - Lê -  Lý - Trần - Trịnh - Phạm - Lưu - Đoàn - Bùi - Nguyễn, ...vv khi chúng ta tiếp cận những cuốn Gia phổ đặc biệt bằng chữ hán - nôm, hầu hết đều gặp không ít khó khăn do đứt gãy văn hoá chữ Hán - Nôm và tài liệu sử - phả cũng như các tài liệu sử ký, mộc bản, hay các thư tịch cổ liên quan vv...cũng như cách trình bày xây dựng gia phả Việt Nam truyền thống. 

Tên người sống gọi là danh, tên người chết gọi là húy. Như người ta nói kiêng tên húy, không dám gọi đúng tên mà gọi chạnh đi vậy ngay khi chúng ta phiên âm sẽ bắt gặp 2 chữ “QUÝ CÔNG" ngay trước tên HÚY". Ví dụ: 阮貴公諱匐

Nguyễn quý công, húy Bặc 

(Thái thủy tổ của chúng ta "Triều Đinh Thái tể - Định quốc công Nguyễn Bặc".

Bà con họ NGUYỄN chúng ta hãy cẩn trọng và chú ý phần này vì rất dễ lầm tưởng là tên HÚY hoặc tên RIÊNG của Tổ tiên, vì thực tế không ít người lại ngộ nhận luôn chữ QUÝ là Tên đệm của dòng họ NGUYỄN. Bởi thực tế có những truyền miệng nghe mà cười ra nước mắt rằng như có người tính thích khoe mẽ còn nói to rằng "CỤ TỔ nhà tôi ngày xưa làm quan to lắm, là NGUYỄN QUÝ CÔNG cơ đấy”. Chưa hết lại thêm một người lớn tuổi hơn thêm câu nói một cách đầy hãnh diện "Các cụ nhà tôi đều làm to cả, cụ nào cũng làm tới chức QUÝ CÔNG”. Thực ra rất nguy hiểm vì nó làm lệch đường ray gây ảnh hưởng đến Lịch sử/ phả, văn hóa và dòng họ, tộc NGUYỄN nhà mình thiếu chính xác, không đồng nhất gây tranh cãi, làm nhiễu thông tin cho con cháu hiểu cặn kẽ về Tổ tiên của mình.

貴公: QUÝ CÔNG đơn thuần dùng chung cho một cụ (ÔNG). Trong Gia phả bà con hay thấy ở phần mở đầu để dẫn nhập Tên huý, Tên tự, Tên thuỵ của cụ Ông đã khuất.

Ví dụ: 阮有貴公 諱鎰 諡曰勤節凉武之神

NGUYỄN HỮU QUÝ CÔNG HÚY DẬT THỤY VIẾT CẦN TIẾT LƯƠNG VŨ CHI THẦN

* Nghĩa: 𝑄𝑢𝑦́ 𝑜̂𝑛𝑔 ℎ𝑜̣ Nguyễn Hữu

- 𝑡𝑒̂𝑛 ℎ𝑢𝑦́: Dật

- 𝑡𝑒̂𝑛 𝑡ℎ𝑢𝑦̣: Viết cần tiết Lương vũ chi thần

- tên tặng phong là Tĩnh quốc công 

Nhà con Nguyễn Hữu Bảo Nam phân 12 phòng thuộc trực hệ ngài Vũ quận công, Hào lương hầu Nguyễn Hữu Hào tự Bảng, thụy Nhu từ và Nguyễn Hữu Thắng phân 4 phòng thuộc trực hệ ngài Nguyên tể Lễ quận công, Vĩnh an hầu Nguyễn Hữu Cảnh, húy Kính, tự Thành, thụy Cương trực cũng không ngoại lệ đến thời Minh mệnh Gia phả bị thất lạc, anh em ly tán, nhà đất bị cướp phá (Phả ký sau khôi phục truyền lại ghi " Binh hỏa chi dư, hiện tồn 5-6 người, ta là con cháu ngài Tĩnh quốc công chi hậu").

Xưa cuốn đầu vào thời Minh mệnh chỉ ghi được từ Hậu tổ Tĩnh quốc công Nguyễn Hữu Dật trở xuống nhờ được truyền miệng bậc cao niên trong họ, và cho biết thêm cao hơn nữa ta còn là hậu duệ của Thái sư Triều lê thời Tự đức con cháu đời sau được tập ấm vì có công phò Thế tổ và bảo vệ Quốc mẫu ở Quảng trị sau đó nhận lệnh rước bà trở lại Phú xuân. Dòng họ được Thế tổ tin dùng và ban thưởng hậu hĩnh, ngoài việc tổ tiên, đức Thế tổ chỉ dụ được tùng tự Thái miếu. Riêng đức Thánh tổ cũng ban sắc, tước vị, thụy lại, còn phần con cháu cho giữ chức đội trưởng truyền đời trông nom trấn thủ phủ thờ tổ tiên nên có điều kiện hơn, mong muốn biết rõ Thượng tổ nhà ta là ai? Công trạng ra sao?

Không hiểu cụ thể thế nào mà cả 2 Tộc đều ghi chính xác được tất cả Tổ Biện tự  薦: TIẾN ghi ra 廌: TRÃI. Do tổ TIẾN cũng bị thất truyền danh tính rơi vào tình trạng thời gian xa cách, hơn nữa các cụ xa đời. 

Do đó nhà cháu phiên âm chữ Hán tự bị sai, viết vào Gia phả sai, tiếp tục không ngừng ở đó, sau cụ Nguyễn Hữu Chỉnh, ... thời Minh mệnh, Nguyễn Hữu Thịnh phụng tu cát nhật tháng 1 Năm Tự Đức thứ 12, ngài Vĩnh quốc công Nguyễn Hữu Độ phụng tu 7 tháng 1 năm Tự Đức thứ 11, Cung lục lần 1 ông là tỉnh hạt hội viên Nguyễn Hữu Toàn phụng tu Nguyễn Hữu Tộc Tôn Đồ Gia Phổ. 15/9 năm Bảo Đại thứ 16, và gần đây nhất thập niên 90 lại có bà cô Nguyễn Ngọc Hiền ( Nguyễn Ngọc Như Hiên), năm 2010 tiếp tục Nội Nguyễn Hữu Ứng ( Sinh) nhà con viết ra chữ quốc ngữ. Do  cung lục và phiên âm sai nên lây truyền có hệ thống, gây sự nhầm tưởng lớn về Tên húy và Tiểu sử của tổ tiên nhà mình.

Nhiều thế hệ, thậm chí tới thế kỉ XXI nhiều bà con trong họ đã ngộ nhận tổ tiên mình là TRÃI, và nhiều Tộc khác khuyết phả không tiện nói ra vì giữ thể diện ( Không dám chấp nhận và nhìn thẳng, nói thật khách quan như chúng ta hiện nay) cũng xin khảo cứu và cũng dẫm vào vết xe đổ này, rồi lấy thông tin đó để đi chấp nối Gia phả ở các cửa họ khác. Và tất nhiên, rất nhiều chi, tộc đã nhận nhau anh em, vì đều có chung cụ tổ là TRÃI. Nhưng tới năm 2010 họ dựa vào nhiều Gia phả chính thống có thời gian xa hơn, có sắc ấn vua ban, các mộc bản và Công nghệ thông tin bùng nổ đã tiếp cận một số tài liệu và phổ tiền biên đã kịp thời chỉnh lý cho tới nay đã hoàn thiện 95% Gia phả trực hệ của mình.

Cũng là 季公: 𝗤𝘂𝘆́ 𝗖𝗼̂𝗻𝗴, nhưng nó lạ lắm vì QUÝ này chỉ người con trai Út trong gia đình. 2 thuật ngữ Quý Công cùng sử dụng trong 1 bộ Gia phả, để mọi người có cái nhìn khách quan về vấn đề này ngày xưa lối viết Gia phả và Thần vị, ... 

Vi dụ: 1. 孟公: Mạnh Công 

Thường viết con trai trưởng 

(Cũng có dòng tộc, họ lại gọi dòng trưởng là “Bá“), 

            2. 仲公: Trọng Công (Con thứ)

            3. 季公: Quý công ( Con út)

* Bảo Nam - phòng Tĩnh quốc công 

Tộc Nguyễn Hữu - Gia Viễn)

Tel: 039 267 4444

Email: khoinguyenduong@gmail.com